Slim voeren is slim spenen
22 mei 2026Spenen is geen moment, maar een proces. De darm krijgt vaak pas aandacht als het misgaat. Diarree, groeivertraging, onrust – het lijkt erbij te horen. Maar wat als je dat kunt voorkomen? Door de darm tijdig voor te bereiden op plantaardig voer, wordt spenen geen risico, maar een gecontroleerde stap vooruit.
De darm leert van ervaring
De darm is meer dan een spijsverteringskanaal: het is de grens tussen binnen en buiten. Alles wat via voeding binnenkomt, passeert deze barrière. Aan de binnenzijde van de darmwand zitten receptoren die voortdurend controleren wat er binnenkomt. Sommige herkennen virussen, bacteriën of schadelijke stoffen, zodat het immuunsysteem in actie kan komen. Andere herkennen voedingsstoffen en meten hun concentratie, waarna de darm gericht enzymen en transportcellen aanmaakt. Zo ontstaat een systeem dat bepaalt wat opgenomen, geweerd of uitgescheiden moet worden.
Bij jonge biggen is dit systeem volledig gericht op melk. Tegen het einde van de zoogperiode drinken biggen gemiddeld een liter melk per dag. De darm herkent melkcomponenten als veilig en weet hier efficiënt mee om te gaan. Om het verteringssysteem voor te bereiden op plantaardig voer, is vroege kennismaking via prestarters en speenkorrels essentieel. Toch blijft melk dominant: de opname van plantaardig voer is laag en de darm heeft nog onvoldoende capaciteit om plantaardig eiwit goed te benutten.
Het speenmoment
Rond het spenen verandert het rantsoen abrupt naar een dieet vol plantaardige grondstoffen. De darm herkent deze stoffen inmiddels wel, maar moet overschakelen naar een totaal andere manier van werken. Dat vraagt om nieuwe darmcellen met andere functies en enzymen. In deze overgangsperiode belanden voedingsstoffen vaak onverteerd in de dikke darm.
Daar kunnen twee scenario’s ontstaan die beide tot diarree leiden:
- Onverteerde voeding trekt vocht aan, waardoor de dikke darm zijn normale functie – water onttrekken – niet goed kan uitvoeren.
- De onverteerde voedingsstoffen vormen een ideale voedingsbodem voor bacteriën, die zich snel vermenigvuldigen en de darmwand beschadigen.
Zowel harde als kleine eters lopen risico:
- Harde eters hebben een te hoge passagesnelheid in maag en dunne darm. Het voer wordt onvoldoende verwerkt en komt grotendeels onverteerd in de dikke darm terecht.
- Kleine eters krijgen te weinig voer binnen. Darmreceptoren blijven inactief, waardoor verteringscellen niet worden aangemaakt en darmvlokken verschrompelen. Als de big uiteindelijk wel gaat eten, stroomt het voer onverteerd door naar de dikke darm. Daar treedt alsnog fermentatie, gasvorming, verzuring en immuun activatie op.
Vooruitdenken voorkomt darmproblemen
Booijink investeert niet in symptoombestrijding, maar juist in een sterke basis al vanaf de eerste levensdagen van de big. Met Elite Meel (dag 2 tot dag 14) maakt de darm vroeg kennis met plantaardige componenten, zonder de vertering te verstoren. Prestarter Perfect zorgt daarna voor een geleidelijke overgang naar speenkorrel. Voor biggen die een lage opname hebben, hebben we Prestarter Ultiem geïntroduceerd. De Ultiem heeft het smakelijke effect van de Elite Meel en de diversiteit in plantaardige componenten van de Perfect.
Rond het spenen biedt Booijink een nieuwe generatie biggenvoeders, afgestemd op het eetgedrag van de big:
- Big Fit is ontwikkeld voor harde eters;
- Big Plus sluit aan bij het opnamepatroon van normale eters;
- Big Power ondersteunt kleine eters die nog niet goed op gang zijn.
Deze voeders zijn onderling afgestemd en bouwen voort op de ervaring die de darm eerder heeft opgedaan. Zo krijgt elke big de juiste ondersteuning, op het juiste moment.
Hoe kan Booijink Veevoeders helpen?
Door voeraanpak en darmontwikkeling met elkaar te verbinden, helpt Booijink varkenshouders om de overgang van melk naar planten beheerst te laten verlopen – met rust in de darm, grip in de stal en ruimte voor groei.
“De biggenvoeders Fit, Plus en Power zijn onderling op elkaar afgestemd
en bouwen voort op de ervaring die de darm eerder heeft opgedaan.
Wilt u meer informatie over onze producten of een vrijblijvend adviesgesprek?
Neem dan contact op met een van onze specialisten.
- Jorieke ten Have
- Specialist varkenshouderij
- 06 268 919 87
- jtenhave@booijinkveevoeders.nl