Invloed van licht op het welzijn van varkens
22 april 2026Net als bij mensen is licht ook voor varkens van grote invloed op het bioritme en het gedrag. Varkens zijn heel gevoelig voor licht, maar daar wordt lang niet altijd rekening mee gehouden bij het varkensmanagement. Goede verlichting en daglicht heeft niet alleen een grote invloed op het welzijn van varkens, maar ook op de groei en productiviteit.
Lichtspectrum
Het zichtbare lichtspectrum van een varken, verschilt aanzienlijk met dat van een mens.
Als je je richt op de verbetering van het welzijn en de prestaties van het varken, is het aanbevolen om naar de spectrale gevoeligheid op basis van gedragsreacties te kijken.
Door het licht aan te passen aan het zichtbare spectrum verbetert het zicht van een varken. Dit leidt uiteindelijk tot beter (sociaal) gedrag, betere gebruikmaking van de omgeving en minder stress.
Lichtverdeling
In een stal is het belangrijk dat de lichtverdeling goed is. Varkens houden namelijk niet van grote contrasten in het licht. Bij heldere plekken, schaduwen en zwart-wit patronen zien varkens geen diepte. Hierdoor kunnen varkens schrikken en hebben ze de neiging om naar het sterker verlichte gebied te lopen. Uniforme lichtspreiding is daarom een belangrijk aandachtspunt.
Lichtflikkering
Een snelle verandering in lichtopbrengst kan voor zowel mens, als varken, bewust en onbewust worden waargenomen. Deze lichtflikkering gaat soms zo snel dat het niet meer waarneembaar is.
Mensen en varkens nemen lichtflikkering vergelijkbaar waar. Voor mensen kan flikkering leiden tot hoofdpijn, vermoeide ogen en een gebrek aan concentratie. Dit betekend dat ook de gezondheid van het varken aangetast kan worden door lichtflikkering. Zorg dus voor zo min mogelijk flikkering in de stalverlichting.
Je kan lichtflikkering waarnemen met de videocamera van de telefoon.
Lichtintensiteit
Lichtintensiteit staat voor de helderheid van licht gemeten in lux. De Europese regelgeving met betrekking tot varkensverlichting legt een minimum van 40 lux voor ten minste 8 uur per dag op.
Dit vergroot het welzijn van varkens, maar ook prestaties zoals oa.: vruchtbaarheid, groei, interval spenen en de interval spenen tot eerste inseminatie.
Fotoperiode
De fotoperiode staat voor de lengte van de dag in uren. Studies laten zien dat varkens beter presteren bij lange fotoperiodes. Zo kunnen biggen met lange fotoperiodes zwaarder worden en worden er meer biggen per koppel gespeend. Om prestaties te optimaliseren, zoals een betere voederconversie en een hoge vruchtbaarheid, is het belangrijk om de juiste fotoperiode in elke levensfase van het varken toe te passen.
Mogelijke voordelen van goede stalverlichting op een rij:
- Verbetering van gedrag
- Minder stress
- Verbetering van het dierwelzijn
- Minder verwondingen en staartbijten
- Minder onrust in de stal
- Verbetering van voerconversie
- Stimuleren van vruchtbaarheid
- Vermindering van speendip
- Hogere opbrengsten
Beter Leven Keurmerk eist daglicht
Per 1 januari 2025 worden de eisen van het Beter Leven-keurmerk aangescherpt voor bestaande stallen. Naast veranderingen in groepsgrootte voor zeugen en vleesvarkens, voerligboxen en dichte vloeren, wordt ook daglicht verplicht. De eis is dat het daglicht doorlatend oppervlak in muren en daken minimaal 2 procent is van het vloeroppervlak is.
Daglicht
Toetreding van daglicht is van belang, opdat de varkens een natuurlijk dag- en nacht ritme kunnen ervaren. Dit ritme ondersteunt het uiten van onder andere het natuurlijk rustgedrag. Toetreding van daglicht in een stal kan worden gerealiseerd via onder andere ramen, lichtdoorlaatbare dakplaten en lichtkokers.
Binnen het Beter Leven Keurmerk is daglicht al verplicht. Per 1 januari 2025 zijn de eisen van het Beter Leven Keurmerk aangescherpt voor bestaande stallen. Naast veranderingen in groepsgrootte voor zeugen en vleesvarkens, voerligboxen en dichte vloeren, wordt ook daglicht verplicht. De eis is dat het daglicht doorlatend oppervlak in muren 2%, daken 1% en tubes 0,5% van het vloeroppervlak is.
Binnen het AMvB Dierwaardige Veehouderij wordt daglicht ook een eis. Bij nieuwbouw wordt dit per 2035 verplicht en voor alle ander stallen per 2040.
Wilt u meer informatie over onze producten of een vrijblijvend adviesgesprek?
Neem dan contact op met een van onze specialisten.
- Rob Groot Beumer
- Specialist varkenshouderij / klimaat en welzijn
- 06 201 040 93
- rgrootbeumer@booijinkveevoeders.nl
Blijf op de hoogte
Blijf op de hoogte van de meest actuele ontwikkelingen en meld je aan voor onze nieuwsflits!
Bekijk ons magazine
Dit magazine biedt u een uniek kijkje in onze keuken. Veel leesplezier!
