Voerstrategie met volledige focus op pens en lever blijkt te werken
19 februari 2026De transitieperiode is een kort maar allesbepalend moment in het leven van een melkkoe. In enkele weken tijd schakelt zij van dracht naar maximale melkproductie, met ingrijpende veranderingen in stofwisseling, hormoonhuishouding en voeropname. In deze periode wordt de basis gelegd voor gezondheid, melkproductie en vruchtbaarheid voor de rest van de lactatie. Een doordachte voerstrategie is daarom geen luxe, maar absolute noodzaak.
Pens & lever: onlosmakelijk verbonden
De rode draad in de transitieperiode is de samenwerking tussen pens en lever. Een actieve pens levert de bouwstenen voor energie en eiwit. Een gezonde lever verwerkt deze bouwstenen efficiënt en houdt de koe in balans.
Als de pens ‘haperend’ draait en dus niet genoeg bouwstenen voor energie en eiwit levert, zal de negatieve energiebalans van de koe toenemen, waardoor de lever overbelast raakt.
Dit leidt tot een verminderde weerstand, (subklinische) ketose, en een lagere melkproductie. Met voer kan dit proces gestuurd worden: eerst de pens stabiel en actief voor het afkalven in de eerste voerfase, daarna de lever ondersteunen in de eerste lactatiefase en uiteindelijk een goede balans richting de pieklactatie.
Voerfase 1: Pensactiviteit vóór het afkalven
De drie laatste weken voor het afkalven vragen om een specifieke benadering: de close-up fase. Het groeiende kalf zorgt voor meer opvulling in de buik, waardoor er minder ‘ruimte’ is voor pensinhoud en de voeropname vaak daalt. Tegelijkertijd stijgt de behoefte richting afkalven en lactatiestart wel!
De koe komt in een negatieve energiebalans en wanneer de opname achterblijft, zal dit alleen maar toenemen. Daarom moet het maagdarmkanaal goed voorbereid worden, door de voeropname voldoende hoog te houden.
De koe mag rusten in deze periode, maar de pensflora juist niet. Bij een actieve pensflora zien we de appel en de peer. Dit kan worden bereikt met een uitgebalanceerd rantsoen en voldoende grondstoffen die de pensfermentatie stimuleren.
Naast de pens speelt de lever al vóór het afkalven een belangrijke rol. Zij moet namelijk grote hoeveelheden vetzuren verwerken, zodra de koe in negatieve energiebalans komt. Door de pens actief te houden en de stofwisseling rustig op te bouwen, wordt de lever veel minder belast. Dit verkleint het risico op vervetting van de lever en draagt bij aan een vlot herstel na afkalven.
Booijink heeft een krachtvoer ontwikkeld, met grondstoffen die zowel de pensfermentatie én de lever ondersteunt: Pre-Start Vitaal.
Voerfase 2: Ondersteuning van de lever
Direct na het afkalven verandert de situatie drastisch. De melkproductie komt op gang, de energiebehoefte schiet omhoog en iedere koe belandt tijdelijk in negatieve energiebalans. Dat is normaal, maar je wilt voorkomen dat die negatieve energiebalans te diep of te lang wordt. Daarom is er in deze fase een rantsoen nodig waarbij energie, eiwit en structuur aan de vraag voldoen én waardoor de opname op peil blijft. De pens moet blijven draaien.
Een stabiele pensfermentatie helpt namelijk pensverzuring voorkomen. Als de pens onvoldoende actief is of de vertering verstoord raakt, stapelen vetzuren zich eerder op in de lever en leververvetting willen we écht voorkomen!
Een koe blijft vitaler in de eerste weken van lactatie, door in de eerste weken na het afkalven een rantsoen te gebruiken met focus op opname, verteerbaarheid en pensgezondheid.
Daarom hebben de specialisten Booijink veevoeders het grondstoffenpalet van de Lactatie Start Super zo samengesteld, dat de omzetting van propionzuur naar glucose wordt ondersteund en tegelijkertijd ook de export van vet uit de lever, wat leververvetting voorkomt.
Voerfase 3: Stabiliteit in de lactatie
Na de eerste hectische weken komt de koe langzaam in rustiger vaarwater. De voeropname stijgt niet zo hard meer, de negatieve energiebalans neemt af en het lichaam begint te herstellen. Toch blijft dit een kwetsbare fase: de transitieperiode loopt door tot ongeveer zes weken na afkalven en in deze periode wordt bepaald hoe persistent de lactatie zal zijn.
In deze fase is een rantsoen nodig dat een hoge voeropname en een actieve, stabiele pens ondersteunt, zónder de stofwisseling te laten schommelen. Door continu voldoende energie en nutriënten aan te voeren via een goed werkende pens, kan de lever haar taken optimaal blijven uitvoeren: energiehuishouding reguleren, afvalstoffen afvoeren en het immuunsysteem ondersteunen.
Voor de derde fase in de voerstrategie heeft Booijink Veevoeders de Molacto Super ontwikkeld. Deze brok zorgt voor een gelijkmatige melkproductie, minder gezondheidsproblemen en een goede basis voor de vruchtbaarheid later in de lactatie. Dit kan worden bereikt met een hoge drogestofopname, door de efficiëntie van de pensfermentatie vast te houden én tegelijkertijd de lever te ondersteunen.
Met de juiste investering, oogst je het hele jaar door.
“Om deze voerlijn in de transitieperiode tot in de puntjes neer te zetten, hebben we de focus volledig gelegd op pensfermentatie en leverondersteuning, de twee sleutels tot een succesvolle transitie.”, aldus Fennie Bouwknegt, Nutritionist bij Booijink Veevoeders. “We hebben andere keuzes gemaakt dan tot nu toe gebruikelijk was en de praktijk heeft bewezen dat deze strategie succesvol is. De voerlijn start met ‘Prestart Vitaal’, dan vervolgen we met ‘Lactatie Start Super’ en met ‘Molacto Super’ creëren we stabiliteit in de lactatieperiode”.
Het resultaat van deze voerlijn is een vitale koe die vlot afkalft, goed opstart, zonder problemen de rest van de lactatie ingaat én een vitaal kalf – win winsituatie.