Water: essentieel voor varkens

Waarom is water zo belangrijk voor varkens

Water speelt verschillende essentiële rollen in het lichaam van een varken, waaronder:

Hydratatie
Het behoud van een juiste vochtbalans is van groot belang voor de lichaamsfuncties van varkens. Zonder voldoende water kunnen ze uitgedroogd raken, wat kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen of zelfs de dood.

Temperatuurregulatie
Varkens hebben moeite met het reguleren van hun lichaamstemperatuur. Ze kunnen niet zweten net als mensen dat kunnen. Water is hun belangrijkste manier om warmte af te voeren. Tijdens warme periodes moet voldoende water beschikbaar zijn om oververhitting te voorkomen.

Voedselvertering
Water is cruciaal voor het verteren van voedsel. Het helpt bij de opname van voedingsstoffen en bevordert een gezonde spijsvertering. Voor een goede voeropname is al gauw 2,1 – 2,7 liter water nodig per kg droogvoer.

Algemene gezondheid
Water is betrokken bij veel processen in het lichaam van een varken. Het is van invloed op de werking van organen en systemen en speelt een rol in de afvoer van afvalstoffen.

Kwaliteit van drinkwater

De kwaliteit van het drinkwater is van groot belang voor varkens. Slechte waterkwaliteit kan leiden tot gezondheidsproblemen en verminderde groei en productiviteit. Enkele factoren die de kwaliteit van drinkwater kan beïnvloeden, zijn onder andere:

Smaak en geur
Varkens zijn gevoelig voor smaak en geur. Water met een onaangename smaak of geur kan leiden tot een vermindering van de wateropname en hierdoor automatisch een verminderde voeropname.

Verontreiniging
Het water moet vrij zijn van verontreinigingen zoals bacteriën, virussen, zware metalen, en chemicaliën. Binnen in een waterleiding kunnen aanwezige bacteriën een biofilm vormen die ze voorziet van voedsel en bescherming. Een biofilm heeft een negatief effect op de gezondheid en prestaties van varkens. Door de waterleidingen regelmatig door te spoelen, eventueel met daarvoor bestemde middelen zorg je voor het verlagen van de bacteriedruk in de waterleiding. Probeer daarnaast ook regelmatig een watermonster te nemen om deze te laten onderzoeken. Neem dan een monster in bijvoorbeeld de laatste afdeling, het laatste hok. Dit is tenslotte het water wat de dieren drinken.

Temperatuur
Water dat te koud of te warm is, kan een negatieve invloed hebben op de wateropname. Een te lage temperatuur (onder de 5 graden) kan leiden tot een tijdelijk verminderde weerstand in de maag. Een te hoge temperatuur (tussen de 20 en 35 graden) is voor het varken zelf gezondheid technisch niet zo zeer een gevaar. Wel bevorderd hoge temperaturen de groei van bacteriën en andere schadelijke micro-organismen welke wel weer de gezondheid van de dieren kan aantasten.

Chemische samenstelling
Met name de PH, de hardheid en de aanwezigheid van ijzer, mangaan en andere mineralen wordt de chemische samenstelling genoemd. Vooral de chemische samenstelling van bronwater kan afwijkingen vertonen. Water met een ongeschikte samenstelling kan leiden tot nierproblemen en andere gezondheidsproblemen.

Toegang tot drinkwater

De beschikbaarheid van drinkwater is heel belangrijk. Varkens moeten ten allen tijde toegang hebben tot schoon drinkwater. Enkele criteria zijn:

Waterbakken en nippels: Voor varkens zijn er eigenlijk twee watersystemen, namelijk waterbakken en drinknippels. Beide systemen hebben voor- en nadelen. Waterbakken kunnen gemakkelijk vervuild raken, terwijl nippels soms moeilijk toegankelijk zijn voor jonge varkens en voor meer vermorsing kan zorgen. Het is belangrijk om het systeem te kiezen dat het beste past bij de behoeften van de varkens. Daarnaast moet het systeem passen bij de waterbehoefte van het varken. Een lacterende zeug heeft al gauw 20 tot 30 liter water per dag nodig en voor een speenbig is dit 1 tot 1,5 liter per dag. Een te lage nippelopbrengst zorgt ervoor dat een varken te weinig drinkt en dit resulteert in een lagere voeropname en mindere groei. Daarnaast is de kans op urineweginfecties en een tegenvallende melkproductie aanwezig.

Voldoende drinkpunten: Om een goede opname te garanderen zijn voldoende drinkpunten van belang. Minimaal 1 drinkpunt per 10 biggen/vleesvarkens is het advies. Wanneer er te weinig drinkpunten zijn of de drinkpunten bij de vreetplaats in zit kan dit zorgen voor ongewenst gedrag en een te lage wateropname.

Onderhoud watersysteem: Controleer regelmatig de werking van het watersysteem. Het systeem dient schoon te zijn om fris en schoon water te kunnen geven. De nippelopbrengst dient ook regelmatig gecontroleerd te worden om zo de juiste watergift te kunnen garanderen.

Monitoren van wateropname: Het is belangrijk om de wateropname van varkens te monitoren, vooral bij warm weer. Als varkens minder water drinken dan normaal, kan dit duiden op gezondheidsproblemen of stress. In de pluimveesector wordt hier al langer gebruik van gemaakt. Zij kunnen hiermee vroegtijdig problemen bij hun dieren signaleren en oplossen.

Drinkwater is van essentieel belang voor de gezondheid en productiviteit van varkens. Het handhaven van een goede waterkwaliteit en het zorgen voor voldoende toegang tot schoon drinkwater zijn kritische aspecten van de varkenshouderij. Het is belangrijk dat varkenshouders zich bewust zijn van de behoeften van hun dieren en de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat ze ten allen tijde voldoende, schoon, en gezond water krijgen. Alleen dan kunnen varkens gedijen en de beoogde productiviteit behalen.